فناوری و سنسورها

سنسور UV اسکناس را زیر نور فرابنفش می‌گیرد و به الیاف و نشانه‌هایی نگاه می‌کند که در نور معمولی دیده نمی‌شوند؛ بانک‌های مرکزی هنگام چاپ، الیاف یا نقش‌هایی با جوهر خاص به‌کار می‌برند که فقط زیر UV می‌درخشند. کاغذ معمولی — همانی که غالب اسکناس‌های تقلبی روی آن چاپ می‌شود — یا اصلاً واکنش نشان نمی‌دهد یا با رنگی متفاوت از استاندارد می‌درخشد؛ همین اختلاف اولین و سریع‌ترین سرنخ برای رد یک اسکناس مشکوک است. به همین دلیل UV هیچ‌وقت به‌تنهایی تصمیم نمی‌گیرد و همیشه در کنار سنسورهای دیگر بررسی می‌شود.

سنسور مغناطیسی رد جوهر مغناطیسی به‌کاررفته در چاپ اسکناس اصل را می‌سنجد؛ بانک‌های مرکزی برای بخش‌هایی از طرح، از جوهر حاوی ذرات مغناطیسی استفاده می‌کنند که چاپخانه‌های غیرمجاز معمولاً به آن دسترسی ندارند. اسکناسی که با جوهر معمولی چاپ شده، حتی اگر ظاهرش بسیار شبیه اصل باشد، هیچ ردی در این سنسور از خود بر جای نمی‌گذارد. چون تکرار جوهر مغناطیسی برای جاعلان هزینه‌بر و از نظر تجهیزات دشوار است، MG سخت‌ترین لایه تقلب را هدف می‌گیرد، نه فقط ظاهر اسکناس.

سنسور مادون‌قرمز نور IR را از داخل اسکناس عبور می‌دهد و به لایه‌ها و نقش‌هایی نگاه می‌کند که در نور معمولی یا حتی UV دیده نمی‌شوند؛ بخشی از طرح چاپی بسیاری از اسکناس‌های معتبر دنیا زیر IR یا کاملاً محو می‌شود یا برعکس فقط زیر همین نور نمایان می‌شود. تکرار دقیق این الگو بدون دسترسی به همان جوهر و چاپخانه عملاً غیرممکن است، به همین دلیل IR یکی از مطمئن‌ترین سنسورهاست: الگوی آن به لایه فیزیکی چاپ گره خورده، نه فقط پوشش سطحی کاغذ.

سنسور ضخامت‌سنج ضخامت هر برگ عبوری را در حد میکرون اندازه می‌گیرد. یکی از ترفندهای رایج، چسباندن دو اسکناس روی هم برای جا زدن یک برگ به‌جای دو برگ در شمارش حجم بالاست؛ سنسور UL این اختلاف ضخامت را، حتی وقتی با چشم غیرقابل‌تشخیص است، فوری می‌بیند و شمارش را متوقف می‌کند. این سنسور بیشتر در دستگاه‌های شمارش حجم بالا اهمیت عملی دارد، چون خطای دو-برگ مستقیماً به مغایرت حساب صندوق منجر می‌شود.

سنسور فراصوت با عبور موج صوتی از میان کاغذ، یکپارچگی و تراکم مادی اسکناس را می‌سنجد، نه ظاهر آن. اسکناس پاره‌شده و با چسب ترمیم‌شده ممکن است از نظر بینایی قابل‌قبول به‌نظر برسد، اما موج فراصوت در محل ترمیم با الگویی متفاوت از کاغذ سالم عبور می‌کند. این قابلیت به‌طور خاص در خزانه بانک‌ها و صرافی‌های پرحجم اهمیت دارد که باید اسکناس فرسوده را از چرخه خارج کنند — بخشی از همان «سیستم فیتنس».

اسکنر CIS هم‌زمان با عبور اسکناس، از هر دو طرف آن تصویر کامل با وضوح بالا می‌گیرد. برخلاف پنج سنسور دیگر که هرکدام یک ویژگی فیزیکی خاص را می‌سنجند، CIS اطلاعات «قابل مشاهده» را می‌خواند: شماره سریال، نوع ارز، جهت قرارگیری و ایرادهای ظاهری مثل لکه یا پارگی. همین تصویر بعداً در آزمایشگاه دیجیتال، کنار دلیل ریجکت، به اپراتور نشان داده می‌شود. مدل‌های پرحجم مثل NEWTON-30 از چند اسکنر CIS هم‌زمان (تا ۸ عدد) استفاده می‌کنند تا سرعت خواندن با سرعت شمارش هم‌گام بماند.